So sánh SOV – AI Search: Cách phân tích và đánh giá đối thủ trên nền tảng

Thương hiệu của bạn có thể xuất hiện trên ChatGPT, Gemini hoặc Perplexity nhưng vẫn bị mất đi sự hiển thị so với các đối thủ cạnh tranh là chuyện hết sức bình thường.

Để hiểu được vị trí thực sự của nó, bạn cần so sánh tần suất xuất hiện, thứ hạng, cách các mô hình AI mô tả và thời điểm đối thủ được đề xuất thay vì các lựa chọn khác.

Chỉ số so sánh cạnh tranh về trí tuệ nhân tạo (AI) là gì?

So sánh cạnh tranh dựa trên trí tuệ nhân tạo là sự so sánh về mặt hiện diện của thương hiệu bạn với các đối thủ cạnh tranh dựa trên phản hồi được tạo ra bởi các hệ thống như ChatGPT, Gemini, Perplexity, Copilot và Google AI Overviews (sau này sử dụng thuật ngữ là: SOV – AI Search).

Phân tích này giúp trả lời các câu hỏi như:

• Những thương hiệu nào xuất hiện thường xuyên nhất?
• Những thương hiệu nào thường đứng đầu bảng xếp hạng?
• Những công ty nào nhận được đề xuất trực tiếp?
• Những chủ đề và nhu cầu người dùng nào gắn liền với mỗi thương hiệu?
• Trí tuệ nhân tạo (AI) gán cho chúng những thuộc tính tích cực hay tiêu cực nào?
• Những nguồn nào hỗ trợ cho các câu trả lời này?

Đây là một phần của chiến lược hiển thị AI vì chúng đánh giá vị thế của công ty trong bối cảnh cạnh tranh chứ không phải đo lường một cách riêng lẻ.

So sánh hiệu năng AI với phân tích cạnh tranh truyền thống

Nếu như phân tích cạnh tranh truyền thống sẽ tập trung vào lưu lượng truy cập tự nhiên, từ khóa, backlinks, mạng xã hội, giá cả và tính năng sản phẩm thì đánh giá hiệu năng AI sẽ có cái nhìn về khía cạnh khác. Điển hình như: cách các mô hình AI tạo sinh diễn giải, trình bày và đề xuất thương hiệu.

Một thương hiệu có thể có lượng truy cập lớn hơn và thứ hạng Google cao hơn nhưng lại xuất hiện ít thường xuyên hơn trong các phản hồi của ChatGPT, Gemini. Tương tự, thương hiệu đó có thể nổi tiếng trong ngành nhưng vẫn không được liên kết với một trường hợp sử dụng cụ thể nào.

Vì lý do này, hai phương pháp bổ sung từ phân tích truyền thống và hiệu năng AI sẽ hỗ cho nhau. SEO đo lường khả năng hiển thị trên các công cụ tìm kiếm, trong khi so sánh hiệu suất tạo sinh cho thấy thương hiệu nào chiếm vị trí trong các kết quả do AI tạo ra.

Vì sao một truy vấn thủ công duy nhất là chưa đủ?

Việc chỉ hỏi ChatGPT hay Gemini một lần về những công ty tốt nhất trong ngành của bạn có thể cung cấp một tín hiệu ban đầu, nhưng như vậy vẫn chưa đủ để đưa ra kết luận đáng tin cậy, giúp người dùng đưa ra quyết định sáng suốt mua hàng/sử dụng dịch vụ của thương hiệu.

Câu trả lời có thể khác nhau tùy thuộc vào:

• Cách thức viết đề bài.
• Mô hình trí tuệ nhân tạo đang được sử dụng.
• Ngôn ngữ và địa điểm.
• Bối cảnh cuộc trò chuyện.
• Ngày thực hiện truy vấn.
• Các nguồn tài liệu hiện có.

Ngoài ra, người dùng đặt ra nhiều câu hỏi khác nhau trong suốt quá trình mua hàng. Một số người tìm kiếm thông tin chung, trong khi những người khác lại so sánh các lựa chọn thay thế, đánh giá giá cả hoặc yêu cầu đề xuất cụ thể.

Để thu được kết quả có ý nghĩa, cần phải phân tích một tập hợp các câu hỏi gợi ý có cấu trúc và áp dụng các điều kiện giống nhau cho mọi thương hiệu được đánh giá.

Cách tiến hành so sánh hiệu năng cạnh tranh của AI

1. Chọn đối thủ cạnh tranh của bạn

Hãy bắt đầu với từ 3 đến 5 thương hiệu, bao gồm cả các đối thủ cạnh tranh trực tiếp (brand), đối thủ cạnh tranh online. Việc theo dõi các công ty xuất hiện một cách tự phát trong các phản hồi của AI, ngay cả khi ban đầu bạn không coi chúng là đối thủ cạnh tranh, cũng rất hữu ích cho việc đưa ra đánh giá và lên chiến lược sau này.

Trí tuệ nhân tạo (AI) có thể liên kết danh mục sản phẩm của bạn với các giải pháp thay thế hoặc các đối thủ cạnh tranh mới mà có thể chưa xuất hiện trong phân tích cạnh tranh truyền thống của bạn.

2. Xác định các chủ đề bạn muốn phân tích

Đừng giới hạn nghiên cứu chỉ ở những truy vấn có chứa tên thương hiệu của bạn. Các truy vấn không gắn thương hiệu (truy vấn non-brand) giúp xác định xem một công ty có xuất hiện khi người dùng chưa chọn nhà cung cấp hay không. Chúng đặc biệt hữu ích cho việc phân tích khả năng khám phá từ lưu lượng truy cập tự nhiên.

Các chủ đề có thể được sắp xếp theo:

• Những vấn đề mà sản phẩm giải quyết.
• Các trường hợp sử dụng.
• Các ngành nghề hoặc loại khách hàng.
• Đặc trưng.
• Sự tích hợp.
• So sánh.
• Các lựa chọn thay thế.
• Giá cả.
• Triển khai.
• Bảo hành.
• Danh tiếng.

Phân khúc thị trường này giúp xác định những điểm mạnh cụ thể của từng đối thủ. Một đối thủ cạnh tranh có thể thống trị toàn bộ ngành hàng, trong khi thương hiệu của bạn dẫn đầu trong một phân khúc cụ thể hoặc đáp ứng một nhu cầu cụ thể của khách hàng.

3. Tạo các câu hỏi gợi ý cho các mục đích khác nhau

Tập hợp các truy vấn nên thể hiện các giai đoạn khác nhau trong hành trình mua hàng. Bạn có thể bao gồm các câu hỏi như sau:

• “Có những giải pháp nào để giải quyết vấn đề X?”
• “Những công cụ nào là tốt nhất cho việc X?”
• “So sánh các nhà cung cấp hàng đầu của X.”
• “Có những lựa chọn thay thế nào cho thương hiệu X?”
• “Bạn sẽ đề xuất giải pháp nào cho một công ty trong ngành này?”

Bạn cần có sự kết hợp các truy vấn brand và non-brand. Nếu như L=lời nhắc có thương hiệu giúp phân tích nhận thức, độ chính xác và so sánh thì lời nhắc không có thương hiệu cho thấy liệu công ty có xuất hiện một cách tự nhiên hay không.

4. Phân tích nhiều công cụ AI

Không phải tất cả các nền tảng đều sử dụng cùng một nguồn thông tin hoặc tạo ra phản hồi theo cùng một cách. Do đó, một thương hiệu có thể có độ nhận diện mạnh trên Perplexity nhưng lại gần như vô hình trên Gemini, ChatGPT là chuyện bình thường. Do đó, cần phân tích kết quả riêng biệt theo từng nền tảng trước khi tính toán chỉ số tổng thể.

Khi so sánh các công cụ trí tuệ nhân tạo, hãy xem xét:

• Tần suất xuất hiện.
• Vị trí trong câu trả lời.
• Các thương hiệu được đề xuất.
• Các lập luận đã sử dụng.
• Nguồn tham khảo.
• Sự khác biệt về tầng nhận thức.

5. Duy trì phương pháp nhất quán

Để đảm bảo so sánh chính xác, hãy luôn sử dụng cùng một câu hỏi gợi ý, mô hình, ngôn ngữ, địa điểm và tiêu chí phân loại. Việc ghi lại ngày tháng của mỗi câu hỏi và lưu lại toàn bộ câu trả lời cũng rất quan trọng.

Khả năng hiển thị của AI rất lĩnh hoạt. Một phương pháp có thể lặp lại giúp phân biệt giữa sự cải thiện bền vững và những biến động tạm thời trong phản hồi của mô hình.

Các chỉ số chính để so sánh sự hiện diện của AI

Số liệu	Nó đo lường điều gì?
Share of Voice	Tỷ lệ phần trăm số lượt đề cập được quy cho mỗi thương hiệu.
Tỷ lệ hiện diện	Tỷ lệ phần trăm các thông báo nhắc nhở có nhắc đến công ty.
Vị trí trung bình	Vị trí mà thương hiệu chiếm giữ trong các danh sách và đề xuất.
Tỷ lệ đề xuất	Tần suất AI đề xuất thương hiệu.
Nhận thức về thương hiệu	Các thuộc tính tích cực, tiêu cực hoặc trung lập gắn liền với thương hiệu.
Ngữ nghĩa	Các chủ đề và trường hợp sử dụng liên quan đến công ty.
Nguồn tham khảo	Các lĩnh vực hỗ trợ hoặc ảnh hưởng đến phản hồi của trí tuệ nhân tạo.

Cách diễn giải kết quả phân tích

Đối thủ cạnh tranh xuất hiện thường xuyên hơn

Điều này có thể cho thấy phạm vi bao phủ chủ đề rộng hơn, sự hiện diện nhiều hơn trong các nguồn bên ngoài, hoặc mối liên hệ chặt chẽ hơn với danh mục đó. Trước khi tạo nội dung mới, hãy xác định những truy vấn nào mang lại lợi thế cho họ. Việc mất khả năng hiển thị trong các câu hỏi cung cấp thông tin không giống với việc mất khả năng hiển thị trong các câu hỏi gần với quyết định mua hàng hơn.

Bạn xuất hiện, nhưng ở vị trí thấp hơn

Điều này có nghĩa là thương hiệu này là một phần của bối cảnh cạnh tranh, nhưng nó không được coi là một thương hiệu dẫn đầu. Hãy xem xét những dấu hiệu nào giúp các công ty xếp trên bạn khác biệt: đánh giá, so sánh, nghiên cứu điển hình, tài liệu, đề cập bên ngoài hoặc đề xuất giá trị rõ ràng hơn.

 Bạn được nhắc đến, nhưng không được đề cử

Trong trường hợp này, có sự nhận thức nhưng không có sự ưu tiên. Phân tích những lập luận mà AI sử dụng để đề xuất các nhà cung cấp khác. Khoảng cách này có thể do thiếu sự khác biệt, bằng chứng hoặc xác nhận từ bên thứ ba.

Thương hiệu của bạn được mô tả bằng những thuật ngữ chung chung

Mô tả không chính xác có thể cho thấy vị thế của bạn chưa được xác định rõ ràng. Để giải quyết vấn đề này, hãy truyền đạt những đặc điểm tạo nên sự khác biệt của công ty một cách nhất quán và chứng minh chúng bằng những thông tin có thể kiểm chứng được.

Một đối thủ bất ngờ xuất hiện

Đừng vội bác bỏ nó. Hãy phân tích xem chúng xuất hiện trong những truy vấn nào, chúng giải quyết những nhu cầu gì và những nguồn nào liên kết chúng với danh mục của bạn. Đó có thể là một đối thủ cạnh tranh mới, một lựa chọn thay thế gián tiếp, hoặc là dấu hiệu cho thấy thị trường đang phát triển.

Những lỗi thường gặp khi phân tích sự hiện diện thương hiệu trên AI Search từ đối thủ

Một trong những sai lầm phổ biến nhất là chỉ đo lường số lượng đề cập. Một công ty có thể xuất hiện thường xuyên nhưng lại nhận được đánh giá không tốt.

Việc sử dụng quá ít gợi ý, thay đổi điều kiện giữa các truy vấn hoặc chỉ sử dụng các câu hỏi có chứa tên thương hiệu cũng gây ra nhiều vấn đề.

Một sai lầm khác là gán cùng một giá trị cho mọi truy vấn. Một câu hỏi so sánh hoặc liên quan đến mua hàng thường có tầm quan trọng thương mại lớn hơn so với một tìm kiếm thuần túy mang tính thông tin.

Cuối cùng, việc đánh giá hiệu suất không nên chỉ thực hiện một lần. Phân tích trên AI cho phép theo dõi sự thay đổi, xác định đối thủ cạnh tranh mới và xác minh liệu các hành động đã thực hiện có tạo ra kết quả nhất quán hay không.

Có thể thực hiện thủ công được không?

Bước tiếp cận ban đầu có thể được thực hiện bằng cách sử dụng bảng tính excel, giới hạn số lượng đối thủ cạnh tranh và có một bộ câu hỏi gợi ý ngắn.

• Các công cụ trí tuệ nhân tạo.
• Các đối thủ cạnh tranh.
• Các quốc gia và ngôn ngữ.
• Số lượng lời nhắc.
• Sự lặp lại.
• Nguồn tham khảo.
• Kết quả lịch sử.

Việc phân tích khả năng hiển thị của AI không nên được thực hiện một cách riêng lẻ mà là sự tổng hòa của nhiều tiêu chí. Việc xuất hiện trên ChatGPT hoặc Gemini có vẻ là một kết quả tích cực, nhưng điều đó vẫn chưa đủ nếu đối thủ cạnh tranh của bạn xuất hiện thường xuyên hơn, chiếm vị trí tốt hơn và nhận được nhiều đề xuất rõ ràng hơn.

Một tiêu chuẩn so sánh cạnh tranh về trí tuệ nhân tạo giúp trả lời ba câu hỏi:

1. Những thương hiệu nào hiện đang thống trị phân khúc này?
2. Bạn đang mất khả năng hiển thị ở những chủ đề, truy vấn và công cụ AI nào?
3. Những hành động nào có thể giúp thu hẹp khoảng cách đó?

Điều mấu chốt là phải so sánh cùng một câu hỏi trong điều kiện nhất quán và phân tích không chỉ các đề cập mà còn cả vị trí, nhận thức, khuyến nghị và nguồn thông tin.

Câu hỏi thường gặp

Tôi cần bao nhiêu lời nhắc để thu được kết quả hữu ích?

Để đo lường ban đầu, thông thường chỉ cần 20 đến 40 gợi ý được lựa chọn kỹ càng là đủ. Mẫu này nên bao gồm các trường hợp sử dụng, hồ sơ khách hàng và ý định tìm kiếm khác nhau.

Liệu có đáng để lặp lại câu hỏi tương tự không?

Có. Cùng một câu hỏi có thể tạo ra nhiều câu trả lời khác nhau. Việc lặp lại câu hỏi giúp xác định xem sự hiện diện của thương hiệu có nhất quán hay chỉ thỉnh thoảng.

Tôi có nên sử dụng các lời nhắc có chứa tên thương hiệu của mình không?

Có, nhưng không hoàn toàn. Các truy vấn có thương hiệu giúp phân tích nhận thức và độ chính xác, trong khi các truy vấn không có thương hiệu đo lường khả năng hiển thị tự nhiên.

Làm thế nào để so sánh các công ty có quy mô khác nhau?

Phân tích kết quả theo thị trường, sản phẩm, ngành nghề hoặc loại khách hàng. Một công ty nhỏ hơn có thể có phạm vi hoạt động tổng thể ít hơn nhưng lại thống trị một phân khúc thị trường có giá trị thương mại cao.

Tôi nên làm gì nếu AI hiển thị thông tin không chính xác?

Hãy ghi lại lỗi, kiểm tra xem những nền tảng nào hiển thị lỗi đó và xem xét các nguồn có thể gây ra lỗi. Sau đó, cập nhật trang web, hồ sơ bên ngoài và tài liệu của công ty.

 Liệu tất cả các lời nhắc có nên có trọng lượng như nhau?

Không nhất thiết. Các câu hỏi liên quan đến so sánh, lựa chọn thay thế và đề xuất thường có giá trị thương mại cao hơn so với các câu hỏi thuần túy mang tính thông tin.

 Làm sao tôi biết được sự cải thiện đó là do hành động của mình?

Duy trì một nhóm các lời nhắc nhở nhất quán và so sánh kết quả trước và sau khi thực hiện các thay đổi. Theo dõi sự phát triển về sự hiện diện, vị trí, đề xuất và nhận thức.

 Liệu khả năng hiển thị có thể tăng lên mà không cần lưu lượng truy cập trang web tăng?

Có. Một số người dùng nhận được thông tin trực tiếp từ các phản hồi được tạo tự động mà không cần truy cập trang web. Đó là lý do tại sao các lượt đề cập, đề xuất và tìm kiếm theo thương hiệu cũng cần được đo lường.